گزارش نشست بیست و سوم جنبش عدالتخواه دانشجویی

بیست و سومین نشست جنبش عدالتخواه دانشجویی شنبه 4 شهریور در دبیرستان آینده سازان مشهد مقدس آغاز به کار کرد. در ابتدای این نشست دو تن از اعضای شورای مرکزی به ارائه برنامه های نشست پرداختند. اعضای تشکل های حاضر در نشست با تشکیل گعده های شبانه روز اول نشست را به پایان رساندند.
روز دوم با سخنرانی امیر جلیل نژاد از فارغ التحصیلان جنبش عدالتخواه دانشجویی پیرامون تاریخچه جنبش آغاز شد. این سخنرانی که با ذکر خاطراتی از گذشته دانشجویان عدالتخواه و فعالیت های آن ها ادامه یافت با استقبال بسیار بالای دانشجویان همراه بود. بعد از سخنرانی آقای جلیل نژاد، دکتر احسان بابائی بحثی پیرامون روش اصلاحگری اجتماعی شهید مطهری ارئه دادند. بعد از برگزاری نماز ظهر و عصر کارگاه های کاربردی نویسندگی ، نشریات ، فضای مجازی برگزار شد. سخنران این روز نشست حاج آقا محمدیان مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها بودند. بعد از سخنرانی حاج آقا محمدیان و برگزاری نماز جماعت گعده های شبانه با حضور تعدادی از فارغ التحصیلان جنبش در موضوعات متنوع برگزار شد.
سخنران روز سوم نشست سردار سعید قاسمی است که با موضوع مولفه های خط امام به سخنرانی می پردازد.این برنامه از ساعت 7 عصر در سالن اجتماعات دبیرستان آینده سازان برگزار می شود.

جناب آیت‌الله طبسی،از چه مسیری مي‌توانیم بر سر سفره احسان آستان قدس رضوي بنشينیم؟!

جمعی از تشکلهای فرهنگی-سیاسی، فعالین و شخصیت‌های فرهنگی در پی انتشار اخبار درباره ساخت مستندی با عنوان «زلال بی‌انتها» توسط آستان قدس رضوی با بودجه‌ای کلان در نامه‌ای به آیت الله طبسی اعتراض خود را نسبت این امر اعلام کردند. افرادی که تمایل به امضای این نامه را دارند می‌توانند به وبلاگی که برای همین امر ایجاد شده مراجعه کنند. متن کامل نامه بدین شرح می‌باشد:

هيچ شخص يا نهادى نمي‌تواند با عذر انتساب به اينجانب يا ديگر مسئولان كشور، خود را از حساب كشى معاف بشمارد.

رهبر معظم انقلاب اسلامي/ 10 ارديبهشت 1380

حضرت آيت‌الله واعظ طبسي

توليت محترم آستان قدس رضوي

سلام عليكم و رحمة الله

با تقديم احترام، مدتي بود كه اخباري مبني بر واگذاري توليد مستندي در اماكن متبركه رضوي به يكي از بازيگران به گوش مي‌رسيد؛ اما از آنجا كه استناد به شنيده‌ها چندان معقول نيست توجه زيادي بدان نشد. تا اينكه در روز شنبه بيست و يكم مرداد مصاحبه‌اي از خانم سحر ريحاني در سايت رسانه قانون منتشر شد كه ابهامات جدي و فراواني را به وجود آورد. بازيگر مذكور دو روز بعد صرفاً بخشي از اين مصاحبه را در خصوص مبلغ پروژه تكذيب نمود (و عملاً ديگر بخشها را تأييد كرد). از آنجايي كه اين مصاحبه حاوي نكات مبهم و سؤال برانگيز متعددي است، بهتر ديده شد تا سؤالات و ابهامات با حضرت‌عالي در ميان گذاشته شود.

الف ـ در چنين پروژه‌هايي هزينه‌ها بستگي مستقيم به كيفيت و كميت كار و تجهيزات مورد استفاده دارد. بنابراين پرداختن به مبلغ در چنين حالتي مصداق قول به غير علم است. اما اين مهم است كه فرآيند انعقاد قرارداد چگونه بوده است.

نامبرده در تكذيبيه مورد اشاره در خصوص قرارداد مدعي شده است كه: «پس از استعلام‌های متعدد و بر اساس پائین‌ترین رقم پیشنهادی به اینجانب واگذار گردید». طبعاً نمي‌توان به صرف پايين بودن رقم، توليد اثري هنري را به فردي سپرد. چه مزيت و مؤلفه‌اي باعث ترجيح اين خانم بازيگر كه حتي كمترين سابقه كارگرداني و يا تهيه‌كنندگي نداشته، بر ديگر هنرمندان شده است؟ چطور يك بازيگر نه چندان معتبر و مشهور كه به اعتراف خودش خیلی ناپخته وارد این حرفه شده است، صرفاً به خاطر اهداء مدال المپياد رياضي به آستان قدس تهيه‌كنندگي پروژه باعظمتي درباره وجوهات و موقوفات رضوي را بر عهده مي‌گيرد؟ وي شخصاً اعتراف نموده است كه: «خود من آخرش نفهمیدم این فیلم داستانی بود یا مستند. نفهمیدم چه از آب درآمد.»

ب ـ بسياري از هنرمندان ملي و خراساني و حتي عوامل صدا و سيما خاطرات تلخي از كار در حيطه اماكن مقدسه دارند. بارها طي توليد پروژه‌هايي كه بعضاً به سفارش خود آستان قدس بوده است، ورود و استقرار تجهيزات به بن‌بست خورده است و گاهي با آنها برخوردهاي بسيار زننده‌اي صورت پذيرفته است. حال چگونه مي‌شود كه محوطه ضريح براي اين خانم قرق مي‌شود؟ آيا ديگر افراد هم مي‌توانند به اين راحتي در حرم عكاسي و فيلم‌برداري كنند (حتي بدون ايجاد محدوديت و يا مسدود نمودن جايي)؟ لازم است چه فرآيندي طي شود تا چنين همكاري‌هاي بي‌نظيري صورت پذيرد؟ اعلام شفاف اين فرآيند مي‌تواند دل بسياري از هنرمندان ارادتمند به ساحت قدسي حضرت امام رضا عليه‌السلام را شاد نمايد. بسياري از كارگردانان معتبر ملي در حوزه سينما و مستند مايل‌اند حتي بدون دريافت هزينه براي امام رئوف فيلم بسازند. در چنين شرايطي چه عامل يا عوامل ناشناخته‌اي باعث اين سطح از همكاري بي‌سابقه با يك تازه‌كار مي‌شود؟

ج ـ يكي از سؤالات بي‌پاسخ و ابهامات جدي پس از مطالعه مصاحبه خانم ريحاني، نقش آقاي مصطفي طبسي در آستان قدس رضوي است. جايگاه ايشان دقيقاً چيست و بر اساس چه مسئوليت و اختياراتي مي‌توانند چنين پشتيباني قوي و بي‌سابقه‌اي را از توليد اين مستند انجام دهند؟ آيا حضور پررنگ ايشان صرفاً به خاطر انتساب به حضرت‌عالي است و يا اينكه مسئوليت رسمي، تخصص و توانمندي خاصي در اين زمينه دارند؟

اصولاً در اين بين جايگاه عنوان پرطمطراق «شوراي عالي فرهنگي آستان قدس» چيست و اين شورا چه نقش مباشرتي و يا نظارتي در اين پروژه عظيم هنري داشته است؟

د ـ خانم ريحاني در مصاحبه خود در خصوص پيشنهاد و انجام حمايت شخص توليت آستان قدس از خودش (در خصوص آرزوي داشتن دفتر توليد و پولدار بودن)، مطالبي را مطرح مي‌سازد كه سرشار از ابهام و سؤال و به شدت شگفت‌انگيز است و سناريوي فيلمهاي هندي را به ذهن متبادر مي‌سازد. وي اظهار مي‌دارد كه با بودجه عظیم آستان قدس وارد کار توليد شده است. آيا چنين فرصتي به ديگر استعدادهاي هنري (از جمله جوانان هنرمند و مستعد خراساني) داده مي‌شود؟ بر اساس كدام مزيت و يا معياري اين شخص خاص مشمول چنين الطاف كريمانه‌اي شده است؟ علاقه‌مندان به كار هنري و البته ارادتمند به ساحت قدس رضوي، چگونه و از چه مسيري مي‌توانند بر سر سفره احسان مسئولان آستان قدس رضوي بنشينند؟ اين خانم هنرپيشه چه توانمندي داشته كه آستان قدس حاضر شده است براي تجهيز دفتر ايشان بهترين امكانات را خريداري نمايد؟

سؤال اساسي‌تر اينكه علي‌رغم تأكيدات مكرر رهبر معظم انقلاب مبني بر ضرورت تقويت و حمايت هنرمندان متعهد به اسلام و انقلاب اسلامي، كوتاهي در حمايت از هنرمندان جوان، متعهد و معتقد استان و در مقابل حمايت از شخصي كه به اعتراف خودش مذهبي نيست چه مفهوم و معنايي دارد؟ اين تعارض با منويات صريح رهبر معظم انقلاب چه توجيهي دارد؟ نسبت آستان قدس با گفتمان فرهنگي و هنري رهبر معظم انقلاب چيست؟

آستان قدس چه برنامه مشخص و مدوني براي فرهنگ و ادب و هنر خراسان به ويژه مشهد به عنوان يكي از مهم‌ترين قطبهاي فرهنگي مذهبي دارد و ارتباط اين‌گونه اقدامات با اين برنامه چيست؟ قطبي كه هم‌اكنون نيز ظرفيت تبديل به مركز فرهنگي، هنري و رسانه‌اي در منطقه را دارد.

هـ ـ آنچه درباره چگونگي شروع كار، فرآيند انجام آن و گسترش پروژه در اين مصاحبه آمده است، پر از ابهام و نشان‌دهنده بي‌برنامگي مفرط است. آيا چنين عملكرد پر سؤال و ابهامي كه ذكر آن در بندهاي قبلي رفت مصداق «مدیریت اسلامی» است، كه آستان قدس رضوی داعيه‌دار آن است؟

و ـ خانم ريحاني در جايي مي‌گويد: «این را هم بگویم که اگر من ساکن مشهد بودم و بزرگ‌تری مانند تولیت آستان بالای سرم بود مطمئن باشید که من الان در «ونکوور» درس می‌خواندم و حداقل جزو اعضای ناسا بودم»! اين سخنان بي‌ربط و البته توهين‌آميز، افق ديد و سطح نگرش وي را به روشني مشخص مي‌سازد. اين خانم در جايي قياس به نفس مي‌كند و خطاب به مصاحبه‌كننده مي‌گويد: «من اصلا آدمی مذهبی نیستم. یکی هستم مثل خود شما. مثل همه دخترهای بیست و هفت هشت‌ ساله تهرانی.»  در حوزه فرهنگ، مذهب و باورها و در مرحله بعد فرهنگ‌سازي، تبلیغ و ترویج آنها، «ایمان به پیام مورد نظر» اصل اول است. «از کوزه همان برون تراود که در اوست».

دردناك‌ترين و مهم‌ترين بخش ماجرا همين‌جاست. وقتي اثري توسط شخص يا اشخاصي توليد شود كه دغدغه‌اي درباره آن ندارند، در نگاهي خوشبينانه ما با يك اثر خنثي مواجه خواهيم بود. در نگاهي واقع‌بينانه‌تر اين احتمال جدي وجود دارد كه چنين اثري، كاري اشرافي، روشنفكرمآب و بي‌درد باشد و حتي اينكه به صورت آگاهانه و يا ناخودآگاه لايه‌هاي پيدا و پنهان اثر درگير انحرافات مختلفي از قبيل عرفانهاي كاذب و نگاه لوكس، تزئيني و سكولار و فردگرايانه به دين شود. طبعاً پس از پخش اين مستند مي‌توان اين احتمال را راستي‌آزمايي نمود.

ز ـ اين توقع وجود دارد كه آستان قدس رضوي به صورت جدي و رسمي پاسخگويي در برابر پرسشها و مطالبات مردمي را رويه جاري خود قرار دهد. پاسخ به ابهامات موجود درباره توليد اين مستند مي‌تواند آغازي بر اين حركت باشد.

ح ـ اگر حضرت‌عالي در ساليان دراز مديريت آستان قدس رضوي، همچون پيش از انقلاب ديدار و ارتباط مستمر با جوانان مؤمن و انقلابي را رويه خود قرار مي‌داديد و از آنان و توانمنديهاي بي‌نظيرشان آگاه مي‌بوديد، شايد اكنون هيچ‌گاه حاضر نمي‌شديد توليد چنين آثاري را به هر كسي بسپاريد.

ط ـ با توجه به اينكه عملكردهاي سليقه‌اي، كارشناسي‌نشده و بعضاً داراي نتيجه معكوس در حوزه فعاليتهاي فرهنگي آستان قدس تبديل به رويه شده، محدود به اين مورد خاص نبوده و مسبوق به سابقه‌اي مكرر است، از نهادهاي نظارتي همچون سازمان بازرسي كل كشور درخواست داريم تا به حوزه فرهنگي آستان قدس ورود نموده و آن را مورد كنكاش و بررسي جدي قرار دهند.

ي ـ در نهايت منتظر رونمايي از اين اثر هنري براي عموم مردم هستيم؛ طبعاً در آن زمان مي‌توان درباره وجوه فني و هنري و كيفيت آن قضاوت منطقي داشت.

در پايان ضمن عذرخواهي از تصديع وقت، از توجه شما سپاسگزاريم.

امضاكنندگان

تشكلها:

مجمع مطالبه مردمی مشهد مقدس

جنبش عدالتخواه دانشجویی

مؤسسه فرهنگی نرم‌افزاری آرمان

نهضت مردمی پوسترهای عاشورا

بنياد فرهنگی اسلام ناب

کانون فرهنگی یادگاران امام(ره)

شخصيتهای فرهنگی و اجتماعی:

حجت‌الاسلام اسماعيل صرافيان

حجت‌الاسلام عليرضا جهانشاهی/ طلبه عدالتخواه سيرجانی

خلیل موحدی/ فعال فرهنگی

علی سهیلی/ فعال فرهنگی

علیرضا دلبریان/ فعال فرهنگی، راوی سیره یاران شهید

هادی آجیلی/ عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، حوزه فرهنگ و رسانه

مستندسازان:

سيد سليم غفوری/ مستندساز

محمدمهدی خالقی/ فيلمنامه‌نويس، مستندساز و برگزيده جشنواره فيلم عمار

محمدرضا دهشیری/ مستندساز و برگزيده جشنواره فيلم عمار

ياسر عرب/ مستندساز و برگزيده جشنواره فيلم عمار

هادی حاجتمند/ فیلمساز

مهدی مختاری/ مستندساز و پژوهشگر

محسن اسلام‌زاده/ مستندساز

سيد محسن اصغرزاده/ مستندساز

محمدصالح نوروزنژاد/ مستندساز

مهدی عوض‌زاده/ مستندساز

ياسر قدسی/ نويسنده و مستندساز

داوود مراديان/ عكاس و مستندساز

هنرمندان و فعالان فرهنگی و رسانه‌ای:

محمدحسین بدری/ روزنامه‌نگار و سردبیر ماهنامه داستان

رضا زاده‌محمدی/ روزنامه‌نگار و برگزيده جشنواره مطبوعات

محسن مهديان/ فعال رسانه‌ای

مجيد عسگری/ مدیر و فعال فرهنگی

مهدی ابوالقاسمی/ مدیر دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی مشهد

روح‌الله ایزدخواه/ فعال فرهنگی در حوزه اقتصاد

امیر جلیلی‌نژاد/ فعال رسانه‌ای

حامد معدولیت/ عکاس، طراح گرافیک، مدیر هنری

سيد محمدرضا میری/ گرافيست، فيلمساز و فعال فرهنگی

امیر سعادتی/ روزنامه‌نگار و فعال فرهنگی

مهدی خوجگی/ فعال فرهنگی

مرتضی سعيدی‌زاده/ فعال فرهنگی

احمدمنصوب/ نقاش، گرافیست، عکاس

حمید سبحانی/ عكاس و فيلمساز

مجيد شعرباف/ فعال فرهنگی

سعید سلمانی/ فعال فرهنگی و فضای مجازی

سيد مصطفی خاتمی/ وبلاگ‌نويس و فعال فرهنگی

مصطفی معمی‌وند/ طراح گرافیک فرهنگی و مذهبی، مشاور و مدیر هنری

حمیدرضا شکیبانیا/ برنامه‌نویس و طراح صفحات وب

محمد افشار/ طراح گرافیک

حسام قوام/ فعال فرهنگی و مدیر موسسه صراط الحق

عباس نظری/ گرافیست

سید مهدی حسینی/ فعال فرهنگی

مصطفی دلبریان/ معمار، عکاس و طراح گرافیگ

احسان مینایی‌راد/ فعال فرهنگی

حسن سلطانی/ پژوهشگر تاریخ شفاهی

سمیه وظیفه‌خواه خیری/ روزنامه نگار

میثم مهدیار/ فعال رسانه‌ای

محسن حسام مظاهری/ پژوهشگر و سردبیر دوماهنامه هابیل

حسام‌الدین جدی/ عکاس، گرافیست و فعال فرهنگی

علیرضا ضرابی گل خطمی/ گرافیست

مهدی عشقی رضوانی/ تولیدکننده رسانه‌های دیجیتال

مريم قربان‌زاده/ نويسنده

زینب باقری/ نویسنده

رقیه فاضل/ فعال فرهنگی

هادی کافی/ روزنامه‌نگار

ابراهیم ابوذری/ فعال فرهنگی و رسانه‌ای

حسين رسولی/ طلبه و فعال رسانه‌ای

مهدی احمدی محصل/ مدیر کانون فرهنگی طاها

حمید قربان‌پور/ طراح و گرافیست

حامد امامی گردفرامرزی/ گرافيست و فعال فرهنگی

علی اللهیاری/ فعال فرهنگی و رسانه‌ای

محمد ولیان‌پور/ فعال فرهنگی و رسانه‌ای

مصطفی لشكری/ روزنامه‌نگار

هادی ذالكی/ روزنامه‌نگار

مهدی درويشی/ فعال فرهنگی

اخبار مرتبط:

سحر ریحانی؛  مجری پروژه میلیاردی آستان قدس رضوی: در «زلال‌ بی‌انتها» هم مذهب بود، هم پول و هم اتفاقات ویژه

تکذیب خبر قرارداد میلیاردی آستان قدس در مورد “زلال بی انتها”

سکوت مسئولان آستان قدس درباره بودجه میلیاردی فیلم یک هنرپیشه جوان

 ‫توضیح سایت رسانه قانون در باره مصاحبه‬ سحر ریحانی و تکذیب از سمت وی

مسئول دفتر شورای فرهنگی آستان قدس: حرف های سحر ریحانی ربطی به آستان قدس ندارد

توضیح آستان قدس درباره “سحر ریحانی ربطی به ما ندارد”

وبلاگ اعتراض به عملکرد فرهنگی آستان قدس رضوی

اطلاعیه سوم نشست 23 جنبش عدالتخواه دانشجویی/آدرس نشست و تذکرات حضور

مطابق اطلاعیه‌های گذشته بیست و سومین نشست جنبش عدالتخواه دانشجویی از شنبه(4شهریور) لغایت جمعه(10 شهریور) در مشهد مقدس برگزار می‌گردد. افرادی که برای حضور در نشست فرم را تکمیل نموده‌اند به نکات ذیل توجه فرمایند؛ همچنین افرادی که مایل به حضور در نشست هستند ولی تا کنون اقدام به ثبت نام نکرده‌اند میتوانند برای هماهنگی با شماره تلفن (09195379868) تماس بگیرند:

1-افرادی که ثبت نام کرده ولی تا کنون از طرف جنبش با آنها تماس گرفته نشده است با شماره فوق الذکر تماس بگیرند.

2-نشست از شنبه بعد از ظهر ساعت 17 آغاز می‌گردد و لذا زمان پذیرش از صبح روز شنبه لغایت ساعت مذکور خواهد بود.

3-آدرس نشست: محل پذیرش و برگزاری نشست دبیرستان آینده سازان واقع در بلوار وحدت ابتدای بلوار امت می‌باشد. برای اطلاع از محل دقیق می‌توانید عکس موجود در این لینک را مشاهده نمایید.

4-از حضور افرادی که اقدام به ثبت‌نام نکرده و یا هماهنگی لازم را انجام نداده‌اند ممانعت به عمل خواهد آمد.

5-افرادی که ثبت نام کرده ولی نمی‌توانند در نشست حاضر شوند حتما به شماره مورد اشاره اطلاع دهند.

6-امکانات لازم برای تغذیه و استراحت حاضرین مهیا می‌باشد و افراد صرفا وسایل شخصی استحمام و نیز یک عدد لیوان را به همراه بیاورند.

دخل و خرج نمایندگان چقدر است؟ / از دریافتی سه و نیم میلیونی تا رهن 140 میلیونی

محمدباقر شريعتي در گفت و گو با خبرنگار زندگي، درباره ميزان حقوق و مزاياي نمايندگان مجلس گفت: حقوق ماهانه اي كه براي نمايندگان مجلس در نظر گرفته شده است، مبلغ دو و نيم ميليون تومان است.
وي افزود: مبلغ يك ميليون تومان هم بابت هزينه هاي دفاتر براي نمايندگان در نظر گرفته شده است و با اين حساب كل دريافتي كه به صورت ماهيانه به نمايندگان مجلس پرداخت مي شود ، مبلغ سه و نيم ميليون تومان است.
شريعتي ادامه داد: هيچ گونه مبلغ ديگري به عنوان اضافه كاري و … براي نماينده ها پرداخت نمي شود و كل دريافت ماهيانه همين مقدار است.
وي همچنين درباره تسهيلات اعطايي مجلس براي اتومبيل و مسكن نمايندگان گفت: هيات رييسه اعلام كرده است كه نمايندگان مي توانند صرفا يا 140 ميليون تومان خانه رهن كنند، و يا اين كه با ماهي سه ميليون تومان ان را كرايه كنند.
نماينده بهبهان درباره شرايط پرداخت اين مبلغ پول نيز گفت: البته به هيچ وجه اين مبالغ به خود نمايندگان داده نشده، بلكه عنوان شده كه شما منزل را انتخاب كنيد، هيات رييسه قرار داد آن را خواهد بست.
وي با بيان اين كه اين مبلغ با در نظر گرفتن اجاره بها در تهران و میهماناني كه از شهرستان داريم پاسخگوی دخل و خرج نیست گفت: در همين خيابان ايران كه نزديكي مجلس هم هست نمي شود با اين مبلغ خانه رهن كرد.
شريعتي همچنين با اشاره به ماجراي اتومبيل هاي نمايندگان نيز گفت: دو نوع اتومبيل پژو پارس و جي ال ايكس را براي انتخاب نمايندگان ارائه كردند كه هر كس مي تواند يكي از آنها را به مدت چهارسال بردارد. البته اتومبيل تحول گرفته شده بايد بعد از پايان دوره نمايندگي به مجلس عودت داده شود.
وي افزود: نهايت چيزي كه فعلا هيات رييسه قول آن را به نمايندگان داده است، وام سي تا سي و پنج ميليوني است كه آن هم بايد به صورت اقساطي به مجلس بازگردانده شود.
اين نماينده مجلس با انتقاد از شرايط به وجود آمده در زمينه تسهيلات اعطايي به نمايندگان گفت: متاسفانه در دوره فعلي در اين زمينه در بدترين شرايط قرار داريم و حتي اختيارات كافي به نمايندگان درباره انتخاب خانه و … هم داده نشده است.
وي افزود: در ادوار قبل شرايط بسيار مناسب بود و تسهيلات خوبي براي نمايندگان داده مي شد. اما متاسفانه در اين دوره و با وجود آن كه اكثر نماينده ها هزينه هاي تبليغاتي سنگيني را متقبل شده و در زمينه تامين هزينه ها به مشكل برخورده اند منابع خاصي براي آنها تخصيص نيافته و اين موضوع مشكلاتي را براي نمايندگان به وجود اورده است

اطلاعیه شماره 2 نشست تابستانه جنبش عدالتخواه/برنامه نشست و پذیرش

بیست و سومین نشست سراسری جنبش عدالتخواه دانشجویی، چهارم تا دهم شهریور ماه در مشهد مقدس برگزار خواهد شد.
زمان پذیرش از صبح روز شنبه تا ساعت 4 بعد از ظهر می‌باشد و پس از آن برنامه‌های نشست به صورت رسمی شروع خواهد شد. اختتامیه نشست ظهر جمعه دهم شهریور ساعت 12 می‌باشد
محورهای کلی که در نشست امسال به آن پرداخته خواهد شد، به شرح زیر است.
افراد ثبت نام کننده ترجیحا در ارتباط با محور های فوق تامل و مطالعه داشته باشند تا با پرسش و نگاه داشتن نسبت به مسائل وارد نشست شوند و بازدهی کلاسها افزایش یابد. سعی بر این است که برخی منابع کمکی در ایمیل هایی که ارسال می شود، در اختیار دوستان قرار گیرد.
محورها و مباحث نشست، به شرح زیر است:
الف- بخش مهارتی:
1- کارگاه مهارت های و الگوهای عدالتخواهانه و نکات فعالیت و حضور در فضای مجازی
2- کارگاه نویسندگی
3- کارگاه نشریات دانشجویی
ب- بخش تشکیلات و جنبش دانشجویی:
1- تاریخچه جنبش و مبانی عدالتخواهی(ارائه)
2- تشکیلات شامل مباحثی از جمله مسائل اعضای درون تشکل(مسئله خودسازی و جامعه سازی، مسئله کار تشکیلاتی و کار درسی، نسبت خودسازی و جامعه سازی، رابطه مبانی و عمل در تشکیلات، محوریت عمل یا نیرو) مسائل مربوط به تشکل و مواجهه با مخاطب (بحث مواجهه با انسان در تشکیلات و فعالیتهای تشکیلات، مبانی جذب نیرو)
3- جنبش دانشجویی و عدالتخواهی: قالبها و الزامات کار عدالتخواهانه (مخصوصا در تشکلهای شهرستان)
ج- اخلاق و تربیت اسلامی
1- سخنرانی اخلاقی
2- جلسات دعا و مناجات
3- خاطره گویی دفاع مقدس
د- مسائل روز:
1- مباحث اقتصادی کشور
2- تحلیل مسائل بیداری اسلامی
3- تحلیل مسائل سیاسی روز (جبهه بندی های مختلف و نسبت آن با گفتمان عدالتخواهی)
4- انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و نوع نقش آفرینی جنبش عدالتخواه دانشجویی
5- خصوصی سازی آموزش عالی
6- کرسی های آزاد اندیشی
ه- مبانی اندیشه
1- لزوم وجود مبانی و نظام فکری برای دانشجویان و نحوه رسیدن به آن
2- مباحث پیرامون مطالعه
3- ویژگیها و الگوی اصلاحگری مطهری
4- مولفه های خط امام
5- اندیشه رهبری یا تحلیل گفتمانهای جدید رهبری (نگاههای فرهنگی و اقتصادی رهبر عزیز انقلاب اسلامی و بحث پیشرفت و عدالت)
6- جریان شناسی سیاسی بعد از انقلاب
7- جمهوریت و نقش مردم در اداره کشور
8- ضرورت ها و الزامات حرکت در دهه پیشرفت و عدالت
در کنار برنامه های فوق، نمایشگاه کتاب، پخش مستند و نمایشگاه فعالیتهای جنبش نیز دایر خواهد بود.
نکات تکمیلی از جمله آدرس دقیق نشست در مشهد مقدس در اطلاعیه های بعد بر روی سایت قرار خواهد گرفت.

متن سخنان نماینده جنبش عدالتخواه دانشجویی با رهبر فرزانه انقلاب

متن سخنان مهدی خوجگی نماینده جنبش عدالتخواه دانشجویی در دیدار دانشجویان را با رهبر انقلاب(مدظله العالی) به شرح زیر می‌باشد:

بسم الله الرحمن الرحیم

ما أَفاءَ اللَّهُ عَلىٰ رَسولِهِ مِن أَهلِ القُرىٰ فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِي القُربىٰ وَ اليَتامىٰ وَ المَساكينِ وَ ابنِ السَّبيلِ كَي لا يَكونَ دولَةً بَينَ الأَغنِياءِ مِنكُم

آنچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او، و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است، تا (این اموال عظیم) در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد!

عدالت نه یک شعار تاکتیکی –آنگونه که سیاسیون می‌پندارند- که همه چیز جمهوری اسلامی می‌باشد. به نظر اکنون و یک دهه پس از گفتمان شدن عدالت نیازمند یک آسیب‌شناسی و طرح بحث برای آینده عدالتخواهی و تحقق واقعی عدالت هستیم.

جنبش عدالتخواه دانشجویی برخی از آسیب‌های کنونی و یا محتمل آینده را ناظر به چند حیطه مطرح میکند:

یک. آسیب‌های ناظر به فضای آتی گفتمان «عدالت و پیشرفت»

 امروزه در شعار، همه عدالت را تأیید می‌کنند و لذا در طی دهه پیشرفت و عدالت، نیازمند مطرح شدن شاخص‌هایی هستیم که با استفاده از آن بتوانیم پیشرفتی که عدالت را در دل خود دارد با توسعه غیر عدالت‌محور تمایز دهیم. چرا که امروزه و ده سال پس از غلبه گفتمان عدالت؛ عده‌ای می‌خواهند با استناد به برخی عملکردهای نادرست و سوء مدیریت‌ها و تبعات خصومت‌ها در این دوران ؛ توسعه غربی را در سایه‌ی رفاه‌زدگی و حکومت غیر مکتبی و البته به اسم پیشرفت تفسیر کنند و این از آسیب‌های مهم پیش روی گفتمان عدالتخواهی است.

معیارهایی نظیر «تقدم محرومین در قانون‌گذاری‌ها»، «در نظر داشتن معنویت در کنار سایر وجوه پیشرفت»، «خارج شدن از حالت تعبدی نسب به غرب و نگاه نقادانه به آن»، «نفی سرمایه‌سالاری»، «قائل بودن به جبهه‌بندی مستعضفین-مستکبرین در روابط بین‌الملل» از مهمترین مولفه‌های پیشرفت در مدل انقلاب اسلامی نسب به مدل اسلام آمریکایی کشورهایی نظیر «ترکیه» و «مالزی» می‌باشد.

دو. برخی آسیب های موجود در فضای اقتصادی کشور:

الف. یکی از آسیب‌ها؛ حرکت فضای اقتصادی و قانون‌گذاری کشور به سمت سرمایه‌داری و مناسبات بازار است:

با در نظر گرفتن تمامی خدمات و تلاش‌های جمهوری اسلامی برای تحقق عدالت، رسیدگی به حال محرومان، کاهش شکاف طبقاتی و … ؛ هنوز تا طرح و اجرای الگوی اقتصادی مبتنی بر انقلاب اسلامی که در قالب قانون اساسی نیز تجلی یافته است؛ فاصله داریم.

سیاست‌های تعدیل اقتصادی، اجرا کردن نسخه‌های بانک جهانی و دیگر نهادهای اقتصادی دست‌ساخته دول استکباری در دو دولت پس از جنگ تحمیلی؛ و حال خصوصی‌سازی آموزش عالی، آموزش و پرورش و بهداشت و درمان، تقلا برای عضویت در سازمان تجارت جهانی و در نهایت و مهمتر از همه مدل خصوصی‌سازی‌ها  که مقارن با سیاست‌های ابلاغی اصل 44 انجام گرفت باعث شد که ریل اقتصادی کشور به سمت اقتصاد سرمایه‌داری حرکت کند.

هر چند که می‌توان در مورد نسبت سیاست‌های ابلاغی با مدل اقتصادی قانون اساسی صحبت کرد، اما نمی‌توان از این چشم پوشید که در واگذاری‌ها آنچیزی که اصل قرار گرفت «سرمایه»  بود و نه «کار» و توانایی افراد . و این به نوعی تداعی کننده همان سرمایه‌سالاری است.

یکی از اهداف این سیاست‌های ابلاغی توسط حضرتعالی «مردمی کردن اقتصاد» بیان شد اما به نظر ارتباط این امر با اقتصاد اسلامی عدالت‌محور و حامی محرومان کمی گنگ می‌باشد. مردمی کردن می‌تواند با توجه به قانون اساسی صورت پذیرد. «مردمی کردن»ی که مطابق اصل 43 منجر به ایجاد اشتغال کامل شود؛ و وسایل کار را در اختیار کسانی قرار دهدکه قادر به کار هستند ولی وسایل کار ندارند؛ و از تمرکز و تداول ثروت در دست افراد خاص جلوگیری کند.

اگر فرآیندهای اقتصادی بر مبنای گفتمان انقلاب اسلامی شکل نگیرد، مناسبات جدید اقتصادی مبتنی بر سرمایه‌سالاری تأثیرات خود را در سیاست و فرهنگ خواهد گذاشت. همانطور که امروزه  می‌توان برخی از اثار اولیه آن را در «مصرفزدگی» جامعه؛ «دنیاگرایی» و «اشرافیت» مسئولین مشاهده نمود.

با توجه به مباحث بالا، از حضرتعالی یک سوال داشتیم و آن اینکه در سیاست‌های ابلاغی اصل 44 چه تضمینی و راه‌کاری وجود دارد که تولید کشور در دست سرمایه‌داران منحصر نشود و نیز مناسبات اقتصادی به سمت مناسبات ناعادلانه حرکت نکند؟

ب. هر چند که می‌توان آسیب‌های دیگری را در عرصه اقتصاد کشور نام برد اما در این جایگاه می‌خواهیم یکی از مواردی را مطرح کنیم که شاید نیازمند پاسخ حضرتعالی باشد.

اهمیت کشاورزی با توجه به جایگاه آن در «امنیت غذایی»، «استقلال ملی»، «اشتغال پایدار» و نیز پتانسیل‌های بالای مغفول این بخش از اقتصاد کشور بر کسی پوشیده نیست و لذاست که امام خمینی نیز توجه ویژه‌ای به آن داشتند . نگاهی به دیدارهای سالیانه حضرتعالی با اقشار مختلف کشور و بازدیدها از صنایع مختلف، خالی بودن جای توجه بیشتر به عرصه کشاورزی و دامداری را نشان می‌دهد. ضمن تقاضایی که از حضرتعالی پیرامون توجه بیشتر به کشاورزی در سخنرانی‌هایتان داشتیم، می‌خواستیم نظرتان در مورد جایگاه کشاورزی و دامداری در مقایسه با بخش صنعتی و خدماتی را جویا شویم.

سه. برخی آسیب‌های فضای سیاسی-فرهنگی کشور:

الف. یکی از آسیب‌های کنونی، تقلیل مشارکت مردم به صرف حضور در انتخابات‌ها و راهپیمایی‌ها و در نظر نگرفتن قابلیتهای نظارتی و سایر ابعاد مشارکتی مردم می‌باشد که به‌نظر نوعی ناشکری نسبت به این ظرفیت عظیم است. امروزه برای پیشرفت و تحقق عدالت در حیطه‌ی اقتصاد، فرهنگ، سیاست و حتی سیاست خارجه و جبران روحیه کارمندی، چاره‌ای جز استمداد از مردم دغدغه‌مند نداریم.

برای تحقق این امر موانعی وجود دارد:

  1. عدم تربیت دانش‌آموزان عدالتخواه و نیز عدم آموزش پیش‌نیازها و مهارت‌های تشکیلاتی لازم  برای عمل به تکالیف اجتماعی اسلام یکی از این موانع است.
  2. عدم ساز و کارهای قانونی برای فعال شدن تشکلهای مردمی: که یکی از علل آن را در غلبه نگاه تهدید محور به جای نگاه فرصت محور در بین مسئولین می‌دانیم

ب. از آسیب‌های دیگر فضای فرهنگی-سیاسی کشور برداشتهای نادرست از تعابیر حضرتعالی می‌باشد:

برای مثال عده‌ای با تمسک به گذاره‌ی «بازی در پازل دشمن» میخواهند سکوت در مقابل بی‌عدالتی‌ها، بسته شدن باب نقد و حتی توجیه آسیب‌های موجود را بر جریان دانشجویی تحمیل کنند. ضرورت شناسایی اهداف دشمن و توجه به عدم تکمیل پازل دشمن بر کسی پوشیده نیست اما به نظر گسترش سوء برداشت‌ها و سوء استفاده‌ها از مواضع رهبری پیرامون این مبحث، نشانگر لزوم تبین شاخص‌های بازی در پازل دشمن توسط رهبر انقلاب می‌باشد.

به نظر ما یکسری معضلات و مشکلات به علت اینکه از طرف اقشار دلسوز مورد پیگیری قرار نمی‌گیرد تبدیل به سوژه دشمن می‌شود، و اگر دلسوزان انقلاب به عنوان علمدار نقد وارد شوند؛ مشکلات حل، و ابزار از دست دشمن خارج میشود.

برای مثال شما در طی سال گذشته انتقاداتی نظیر “راضی‌کننده نبودن وضعیت عدالت در کشور” و یا “عمل نشدن به پیام هشت‌ماده‌ای مبارزه با مفاسد اقتصادی” را مطرح کردید که در رسانه‌های خارجی نیز انعکاس داشت. حال اگر حول یکی از مواضع ما نیز چنین انعکاسی اتفاق افتاد؛ آیا می‌توان بلافاصله حکم کرد که در پازل دشمن بازی کرده‌ایم؟ مطمئنا شاخص‌های دیگری در این مورد وجود دارد.

همچنین عده‌ای صرف پرداختن به بعضی سوژه‌ها را بازی در پازل دشمن تلقی می‌کنند. برای مثال برخی افراد هرگونه انتقاد از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا فضای بسته و امنیتی دانشگاه را در عین «مشخص کردن خط و مرزهایمان با دشمن»، «فراموش نکردن قوتها» و «عدم القای یاس در لحن» جزو بازی در پازل دشمن تلقی می‌کنند.

حال درخواست ما این است که با عنایت به موارد فوق شاخص‌های بازی در پازل دشمن شفاف‌تر مطرح بفرمایید.

چهار. در انتها نکاتی در مورد فضای دانشگاه و جنبش دانشجویی:

یک. سیاست‌های اخیر وزارت علوم در مورد خصوصی‌سازی خوابگاه‌ها و امکانات رفاهی دانشگاه‌های دولتی، موجب افزایش هزینه تحصیلی دانشجویان می‌شود که از نظر  ما تبعیضی ناروا و برخلاف اصل 3 قانون اساسی می‌باشد و نهایتا منجر به عدم تحصیل افراد مستعد و افزایش شکاف طبقاتی بین افراد دارا و ندار می‌شود. چرا جلوی این سیاست‌ها که ناامیدی در دانش‌آموزان مستعد محروم در پی دارد گرفته نمیشود؟

دو. شما از جنبش دانشجویی به عنوان یک تشکل نماینده‌ی مردم «مطالبه‌گری» را می‌خواهید و چندین سال است که مسئولین را به حضور در جلسات دانشجویی تشویق میکنید ولی مسئولین در جلسات دانشجویی حضور نمی‌یابند چه رسد به اینکه بخواهند به سوالات ما پاسخ بدهند. نمونه این اتفاق برای ما در مطالبه از قوه قضائیه، هیئت ریسه مجلس و تعدادی از وزرای اقتصادی دولت اتفاق افتاد. به نظر برای حل مشکل اختلاف نگاه شما و سایر مسئولین –که با توصیه نیز حل نخواهد شد!- لازم است که «ساختار قانونی پاسخگویی مسئولین» تدوین شود وگرنه می‌توان آسیب‌های مختلفی برای جنبش دانشجویی و مسئولین پیش‌بینی کرد.

سه. نکاتی پیرامون آزاداندیشی هم هست و آن اینکه:

در میان جمعی از نخبگان دلسوز جبهه انقلاب این دغدغه وجود دارد که نظرات کارشناسی مطرح شده از سوی آنها متفاوت با نظرات خاص رهبری واقع شود و عده ای نیز بالافاصله بعد از طرح هر نظر کارشناسی انگ ضدیت و عدم تبعیت از ولایت فقیه بزنند و جلوی ارئه ی نظرات کارشناسی نخبگان را به بهانه ضرورت تطبیق یا اطلاع گیری از کنه منویات رهبری بگیرند. در سوی تفریط نیز عده ای از مسئولین به جای پیگیری فرامین آشکار رهبری و سیاست های نظام در مقام دیوان سالاری ، روشنفکرانه نظرات متفاوت با این موارد را اجرا می کنند

اول اینکه چه خوب است رهبر فرزانه انقلاب نسبت آزاد اندیشی و ولایت مداری را تبیین فرمایند.

دوم اینکه آیا نظرات آزاد دانشجویان در کرسی آزاداندیشی در سوابق امنیتی آنها درج می گردد یا خیر؟

اگر اجازه بفرمایید برخی مباحث باقی مانده در مورد «طرح تخریب و یکسان‌سازی قبور شهدا»، «فضای نسبتا بسته دانشگاه»و برخی مشکلات پیش آمده از طرف بعضی دستگاههای کشور برای جنبش عدالتخواه دانشجویی را خدمتتان حضوری تقدیم کنم.

در پایان یک شعر از شاعر جوان انقلاب میلاد عرفان‌پور می‌خوانم:

این خاک به لطف استقامت سبز است

پاییز اگر کند ملامت سبز است

پرواز کنید ای کلاغان سمج

این مزرعه تا روز قیامت سبز است

والسلام علیکم

تحلیل وضعیت تورم در اقتصاد کشور

محمد جواد شریف زاده ، استادیار دانشگاه امام صادق (ع)

1- مقدمه

افزایش سریع و کم سابقه قیمت برخی کالاهای اساسی همچون گوشت مرغ در هفته های اخیر نظر بسیاری از رسانه های داخلی و حتی خارجی را به خود جلب کرده است. به لحاظ منطق علمی اقتصاد افزایش قیمت یک یا چند کالای محدود به ویژه وقتی کالای جانشین برای آن وجود داشته باشد خطری جدی متوجه اقتصاد نخواهد کرد. در مقابل آنچه باید بابت آن نگران بود و چاره ای برای آن اندیشید افزایش قابل توجه سطح عمومی قیمت ها در اقتصاد است که در اصطلاح اقتصادی تورم بالا نامیده می شود. ما در این نوشته کوتاه می کوشیم با مراجعه به آمارهای منتشر شده از سوی دستگاه های ذی ربط ابعاد گوناگون موضوع را به اختصار مرور نماییم و تحلیل هایی را درباره خطرات و آسیب ها، دلایل و راه حل وضعیت کنونی ارائه دهیم.

2- نگاهی به شاخص های تورمی

آخرین اطلاعات تفصیلی منتشر شده درباره تورم در سایت رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مربوط به فروردین ماه سال جاری است. بر اساس این اطلاعات نرخ تورم در دوازده ماهه منتهی به فروردین 1391 نسبت به دوزاده ماهه سال قبل از آن 8/21 درصد بوده است. البته نرخ رشد شاخص مذکور در فروردین ماه 1391 نسبت به ماه مشابه سال قبل (یعنی همان تورم نقطه به نقطه) 9/23 درصد بوده است. این آمار نشان می داد که تورم در ماه های پس از فروردین ماه حرکت صعودی خواهد داشت. اعلام تورم 2/22 درصدی برای دوازده ماهه منتهی به اردیبهشت ماه و تورم 4/22 درصدی برای دوازده ماهه منتهی به خرداد ماه از سوی بانک مرکزی این تحلیل را تایید می کند. البته با این حال نباید فراموش کنیم که هنوز نرخ تورم در سطحی پایین تر از نرخ تورم 27 درصدی سال 1387 قرار دارد.

3- آسیب ها و خطرات

3-1- فشار به اقشار محروم و متوسط جامعه

نکته بسیار مهمی که نگرانی درباره تورم را افزایش می دهد آن است که بیشترین افزایش قیمت ها در کالاهایی اتفاق افتاده است که سهم قابل توجهی در سبد مصرفی دهک های فرودست جامعه دارد. برای مثال قیمت کالا در گروه خوراکی ها و آشامیدنی ها در فروردین ماه 1391 نسبت به ماه مشابه سال قبل از آن بیش از 31 درصد افزایش داشته است که بیشتر از متوسط رشد سایر کالاهاست. به علاوه بر اساس گزارشی که در زمستان سال گذشته از سوی مرکز آمار ایران منتشر شد نرخ رشد شاخص کالاهای مصرفی در طول ده سال گذشته برای دهک های پایین به مراتب بیش از دهک های مرفه جامعه بوده است. این امر به خوبی نشان می دهد که اقشار محروم نسبت به اقشار مرفه جامعه آسیب بیشتری را از تورم دریافت می کنند.

3-2- توزیع ناعادلانه ثروت در سطح جامعه

هنگامی که قیمت کالاها و خدمات بسرعت و به صورت نامتوازن افزایش می یابد ثروت به شیوه ای نامتعادل در جامعه باز توزیع می شود. برای مثال هنگامی که قیمت زمین و مسکن بسرعت بالا می رود ثروتِ افراد و اقشاری که زمین و ساختمان های بسیاری دارند در مدتی کوتاه چند برابر می شود؛ در حالی که رؤیای خانه دار شدن افراد فاقد مسکن ممکن است سال ها به عقب بیافتد. آنان باید بخش بیشتری از درآمد خود را به عنوان اجاره بها به موجران پرداخت کنند و سال های بیشتری را پس انداز کنند تا شاید بتوانند صاحب خانه شوند.

3-3- نااطمینانی و عدم آرامش در میان سرمایه گذاران

تورم، آرامش روانی و محاسبات سرمایه گذاران و سایر فعالان اقتصادی را مختل می نمایند. برای مثال فردی که سرمایه مورد نیاز برای ساخت کارخانه اش را یک میلیارد تومان برآورد کرده و برای تامین آن از منابع مختلف برنامه ریزی کرده است وقتی تورم غیرمنتظره روی می دهد به صد ها میلیون تومان منابع اضافی برای تکمیل کارخانه خود نیاز خواهد داشت. به همین خاطر چنین فردی در شرایط تورمی ترجیح می دهد خریدهای خود را جلو بیاندازد تا از تورم آسیب کمتری ببیند. بدیهی است همین رفتار و رفتارهایی از این دست منجر به افزایش تقاضا و تورم بیشتر خواهد شد.

3-4- خنثی یا کمرنگ شدن اثرات اجرای قانون هدفمند سازی یارانه ها

تورم لجام گسیخته باعث می شود قیمت واقعی حامل های انرژی که در اثر هدفمند شدن یارانه ها افزایش یافته بود کاهش یابد. به عبارت دیگر اگر قیمت 400 تومانی بنزین چندین سال ثابت بماند و هر سال نرخ تورم بالای 20 درصد باشد ارزش واقعی بنزین 400 تومانی پس از چند سال به همان 100 تومان قبل از هدفمندی باز خواهد گشت. ضمن اینکه تورم (و افزایش سریع هزینه های خانوار) قدرت خرید ناشی از کمک نقدی دولت به خانوارهای ایرانی را نیز خنثی خواهد کرد و ما را بنوعی به شرایط قبل از هدفمند سازی باز خواهد گرداند.

 

4- دلایل تورم کنونی

4-1- افزایش هزینه های تولید به دلیل هدفمند سازی یارانه ها

بدون تردید یکی از دلایل اصلی و شاید مهم ترین دلیل افزایش جدی قیمت ها در یک سال اخیر هویدا شدن اثرات اجرای قانون هدفمند سازی یارانه ها در هزینه های تولید است. اینکه چرا اثرات تورمی اجرای این قانون اکنون هویدا شده و پیش از این خود را کمتر نشان داده است آن است که در ابتدای هدفمند سازی یارانه ها با تدابیر دولت بسیاری از شرکت های تولیدی پذیرفتند قیمت های خود را تا چندین ماه ثابت نگهدارند. در مقابل آنان امیدوار بودند که دولت نیز از محل 30 درصد درآمد ناشی از اجرای این قانون کمک هایی را به این بنگاه ها داشته باشد. به علاوه بالا بودن موجودی انبار در نزد بسیاری از تولید کنندگان ایرانی اثرات تورمی افزایش قیمت حامل های انرژی را به تاخیر انداخت. از اواخر سال 1389 بسیاری از بنگاه ها از دولت به صورت بسیار جدی تقاضا داشتند که قیمت های خود را افزایش دهند تا بتوانند بخشی از هزینه های خود را پوشش دهند.

4-2- افزایش نرخ ارز

عامل دیگری که به افزایش هزینه های تولید در کشور کمک کرد افزایش نرخ ارز مرجع و نیز افزایش بسیار سریع نرخ ارز در بازار آزاد بود. در کنار این امر محدودیت های ایجاد شده در تامین قطعات از بازارهای بین المللی (که از تحریم های نظام سلطه ناشی می شود) نیز به کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت برخی محصولات در بازار انجامید.

4-3- رشد نقدینگی و فشار تقاضا

اگر چه نزدیک به یک سال است که داده های مربوط به رشد نقدینگی بر خلاف رویه رایج منتشر نشده است اما بنا به تحلیل نمی توان نقش نقدینگی به ویژه نقدینگی سرگردان را در افزایش قیمت کالاها وخدمات انکار کرد. اگر چه به نظرمی رسد بانک مرکزی با فروش وسیع ارز و سکه و نیز با افزایش نرخ سود سپرده های بانکی توانسته است رشد نقدینگی را تا حدی کنترل کند اما تردیدی نیست که نقدینگی – به علت کسری بودجه مزمن و اتکای شدید دولت به درآمدهای نفتی – در سال های پیش بشدت افزایش یافته و حجم بالای نقدینگی موجود در شرایطی که بازار بورس و سرمایه گذاری های مولد جذابیت کمتری دارد در مسیر سفته بازی قرار گرفته و به تورم دامن زده است. نمونه بارز این امر را می توان در حرکت های سفته بازانه انجام شده در بازار ارز مشاهده کرد.

4-4- نااطمینانی و انتظارات تورمی

عامل دیگری که همواره می تواند در ایجاد تورم موثر باشد انتظارات تورمی است. نگرانی های اصحاب کسب وکار درباره آینده هدفمند سازی یارانه ها و چگونگی افزایش قیمت حامل های انرژی در آینده، نگرانی درباره آینده تنش های سیاسی و پرونده هسته ای کشور، نگرانی درباره توان بانک مرکزی در تامین نیازهای ارزی و … همگی بر شکل گیری انتظارت تورمی تاثیرگذار است. به علاوه مدیریت پر فراز و نشیب و کم ثبات بانک مرکزی در بازار ارز نیز نقش مهمی در تداوم نااطمینانی و نگرانی های فعالان اقتصادی داشته و دارد. طبیعی است که فعالان اقتصادی انتظارات تورمی خود را در تصمیم گیری ها و قراردادهایشان دخالت دهند. وجود انتظارات تورمی حتی اگر چنین انتظاراتی نادرست هم باشد می تواند به تداوم تورم منجر شود.

4-5- برخی سوء استفاده ها و گرانفروشی ها

در کنار همه عناصر بالا عامل دیگری هم در گرانی های اخیر تاثیرگذار بوده است. برخی افراد و فعالان اقتصادی از بی ثباتی قیمت ها و وجود انتظارات تورمی سوء استفاده کرده و قیمت کالاهای موجود در کارخانه، مغازه یا انبار خود را ماه به ماه و گاه هفته به هفته افزایش داده اند. طبیعی است اگر چنین رفتارهایی در سطح وسیع تداوم یابد فشار تورم بر مردم بیش از پیش افزایش خواهد یافت.

5- آیا تورم موجود اجتناب ناپذیر بوده است؟

اگر یک بار دیگر دلایل ذکر شده در بالا را مرور کنیم متوجه این نکته خواهیم شد که بخشی از تورم کنونی حاصل تصمیمات راهبردی مسوولان کشور است. برای مثال از مدت ها پیش مشخص بود که تصمیم راهبردی دولت و مجلس برای هدفمند کردن یارانه ها، هزینه های تولید را در کشور افزایش خواهد داد و به تورم دامن خواهد زد. البته اگر دولت سهم تولیدکنندگان را از درآمدهای ناشی از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها پرداخت کرده بود فشار کمتری به تولید کنندگان وارد می شد. با این حال بدون تردید بخشی از تورم موجود اجتناب ناپذیر بوده و نمی توان آن را به ناتوانی مسوولان نسبت داد. با این وجود بخشی از تورم موجود نیز با تدبیر و خرد ورزی مسوولان امر قابل اجتناب بوده و همچنان نیز راه حل هایی برای آن وجود دارد.

6- راه حل ها

نگاهی مجدد به دلایل ایجاد تورم کنونی راه غلبه بر آن را نیز به ما نشان می دهد. البته از آنجا که انتشار بخشی از آمارهای اقتصادی کشور بر خلاف رویه مرسوم به تاخیر افتاده است در این نوشته کوتاه نمی توان راه حل دقیقی را پیشنهاد کرد. با این حال تذکر چند نکته لازم است:

الف- تورم به عنوان یک پدیده فراگیر در کل اقتصاد، یک پدیده کلان اقتصادی است نه یک پدیده خرد. لذا با فشار غیر معقول به تولید کنندگان برخی کالاهای اساسی برای کاهش قیمت ها نمی توان امیدی به حل بلند مدت موضوع داشت. هنگامی که هزینه های تولید افزایش یافته است بنگاه دیر یا زود ناچار به افزایش قیمت خواهد بود. فشار دولت و دستگاه های قیمت گذار بر بنگاه ها تنها در کوتاه مدت برخی قیمت ها را کاهش می دهد و در بلند مدت به زیان دهی بنگاه، کاهش تولید و در نتیجه کمبود محصول و تورم منجر خواهد شد.

ب- اقدام دولت برای واردات گسترده کالاهای اساسی هر چند هزینه های فزاینده خانوارها را کمی کاهش خواهد داد اما می تواند آسیب های جدی برای تولید کنندگان داخلی به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی دولت باید از روش های ترکیبی استفاده کند. روش هایی که ضمن حمایت از تولید کنندگان داخلی، فشار تورم را نیز تا حدی کاهش دهد. به عنوان مثال دولت می تواند به جای واردات دام با تسریع واردات نهاده های تولید دامی ضمن کمک به کاهش قیمت محصولات دامی به تولید کنندگان داخلی نیز کمک نماید.

ج- اجرای مرحله دوم هدفمند سازی یارانه ها اگر با روشی مشابه مرحله اول انجام شود و سهم تولید کنندگان، از آنان دریغ شود بدون شک تورم مضاعفی را به همراه خواهد داشت. لذا باید در مورد زمان و روش انجام مرحله مذکور دقت و مطالعه کافی انجام پذیرد.

د – دولت می تواند با اعمال سیاست های مالیاتی، بانکی و … به کاهش هزینه های تولید کمک کند. بدیهی است بهترین راه حل مشکلات کنونی اقتصاد کشور از جمله تورم، رونق تولید در کشور است.

ه- مراقبت از ذخایر ارزی کشور و صرفه جویی در مخارج ارزی در شرایط کنونی اهمیت فراوان دارد. در عین حال مسوولان نباید از تخصیص ارز به نیازهای ضروری و کالاهای اساسی دریغ بورزند. ضمن اینکه بانک مرکزی باید در روش مدیریت روانی بازار ارز تجدید نظر کند و اعتبار خود را بازسازی نماید. انجام مبادلات با پول ملی کشورهای همسایه نظیر عراق و ترکیه و طرف های عمده تجاری نیز روسیه و چین نیز می تواند بخشی از فشارهای ارزی را در داخل کشور کنترل نماید.

و – ایجاد امید و رونق در بازارهای مولد اقتصاد مانند بازار بورس و هدایت بخش بیشتری از نقدینگی به حساب های بلند مدت بانکی می تواند در کاهش فشار تقاضا و جلوگیری از سفته بازی ها نقش مهمی را ایفا کند.

ز – تشدید برخورد با متخلفان و کسانی که در پی سوء استفاده از شرایط کنونی و گران کردن بی دلیل کالاها و خدمات هستند نیز می تواند نقش مهمی در کنترل تورم و گرانی ها داشته باشد.

ح – دست آخر اینکه رسانه های وابسته به جبهه استکبار سعی دارند با بزرگ جلوه دادن مشکلات معیشتی و ناامید کردن مردم ایران نسبت به آینده اقتصاد ، مقاومت راهبردی ملت ایران در عرصه بین المللی را با شکست مواجه کنند و از آب گل آلود ایجاد شده به زعم باطل خود بهره برداری کنند. بر این اساس ضمن اینکه دولت و مسوولان باید گام های اساسی در جهت حل مشکلات بردارند مردم نیز باید به صبر و مقاومت در راه استقلال و پیشرفت کشور ادامه دهند.

7سال حرف گلوی ما را گرفته اما می‌گویند در کمتر از 5 دقیقه بگویید

محمد جعفری‌نژاد دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی در مراسم افطاری رییس‌جمهور با دانشجویان با انتقاد از وقت کم قرار گرفته در اختیار دانشجویان برای اعلام مواضع گفت: به اندازه هفت سال حرف گلوی ما را گرفته و حالا به ما می‌گویند در کمتر از پنج دقیقه طرح بحث کنید؛ آقای رئیس‌جمهور شما باشید چگونه صحبت خواهید کرد؟

وی با بیان اینکه پنج دقیقه را مناسب طرح بحث خاصی نمی‌دانم، به عدم شماره‌گذاری نامه‌های این تشکل به وزارت اقتصاد و جلسات بسیار کم رییس جمهور، وزارت علوم و وزارت بهداشت با دانشجویان اشاره کرد و افزود: به نظر می‌رسد آنقدر نقدهای معاندانه و غیر‌علمی از دولت انجام شد که امروز دیگر دولت گوش شنوایی برای شنیدن نقدهای عالمانه و دلسوزانه ندارد و ما آقای رییس جمهور را از همان جلسات ابتدایی ایشان به مدت 7 سال است که ندیده‌ایم.

جعفری‌نژاد اظهار داشت: گفتمان عدالت‌خواهی به وسیله مقام معظم رهبری در کشور ایجاد شد و با پیوستن و فعالیت گروه‌های مختلف عدالتخواه این گفتمان به گفتمان غالب کشور تبدیل شد.

وی ادامه داد: احمدی‌نژاد به وسیله این گفتمان روی کار آمد اما به نظر می‌رسد که برای انجام کار نه تیم مناسب داشت و نه برنامه.

دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی همچنین خطاب به رییس جمهور گفت: شما در اقتصاد زیکزاکی عمل کردید و شعار مستضعفین دادید اما از دولت شما خصوصی‌سازی آموزش عالی و بهداشت، پذیرش دانشجوی پولی و … درآمد.

این فعال دانشجویی تصریح کرد: در ماه‌های اولیه هدفمندی یارانه‌ها نظارت‌های شدید اعمال می‌شد و این کنترل گرانی‌ها را مهار کرد، اما اکنون احساس می‌شود که شما و دولت این بحث را رها کرده‌اید؛ تحریم‌ها بر وضعیت فعلی موثر بوده‌اند اما باور داریم عواملی چون ساختار معیوب اقتصاد ایران و عدم مدیریت صحیح دولت هم در این گرانی‌ها دخیلند.

جعفری‌نژاد با اشاره به اینکه دانشجوی رشته اقتصاد است، گفت: التهاب ناگهانی در بازار سکه و ارز در عدم مدیریت صحیح اقتصاد است.

وی افزود: آقای رئیس‌جمهور! شما می‌گویید عده‌ای آمار غلط می‌دهند؛ این بدین خاطر نیست که دستگاه‌های دولتی و زیر مجموعه خود شما یا آمار نمی‌دهند و یا آمار متناقض می‌دهند؟ باید دانست که ابزار کار یک اقتصاد‌دان آمار است که متاسفانه آماری صحیح ارائه نمی‌شود.

جعفری‌نژاد ادامه داد: شما درها را به روی خود و کسانی که می‌خواهند به شما کمک کنند بسته‌اید و بعد می‌گویید به ما کمک نمی‌کنند.

وی با بیان اینکه آقای احمدی‌نژاد عدالت یک مقوله یکپارچه است و نمی‌شود در اقتصاد شعار مستضعفین داد و در فرهنگ لیبرالی عمل کرد، ادامه داد: تابلوی فرهنگی دولت مستضعفین “لاله” نیست، “ننه سکینه “است و می‌دانیم شما روی دوش ننه سکینه‌ها بالا آمدید و این مستضعفین بودند که حامی شما بودند و هنوز هم هستند، نه سرمایه داران لیبرال.

این فعال دانشجویی افزود: مزیت شما فرار از لوکس‌گرایی بود پس چرا امروز فرهنگتان لوکس‌گرا شده است؛ به شما توصیه می‌کنم به مزیت‌های فرهنگی خود بازگردید.

جعفری‌نژاد در پایان صحبت‌های خود گفت: احمدی‌نژاد سرباز عدالت هست اما آقای رییس جمهور شما همه آنچه که ما می‌خواستیم نبودید؛ اگر می‌خواهید دیدار دانشجویی داشته باشید به کف دانشگاه‌ها بیایید نه جایی که از هر اتحادیه دانشجویی فقط ده نفر دعوت شده‌اند و وقتی می‌آیند سالن پایین پر شده و باید در سالن بالا بنشینند!